@Chris: als dit ergens anders hoort, verplaats het gerust, ik wist niet waar ik het anders moest plaatsen.
Ik vind de menselijke geest ontzettend interessant en als ik dus het tijdschrift Psychologie tegenkom (de nieuwste dan uiteraard) dan haal ik die en ga dan geïnteresseerd zitten lezen over wat ze nu weer gevonden en bedacht hebben wat te maken heeft met de krochten van de menselijke geest.
In het September issue (waar ik gisteren pas aan toen kwam om m te lezen) stond een artikel over schrijver Pascal Mercier (echte naam Peter Bierl) uit Zwitserland wiens nieuwste boek een absolute internationale bestseller is geworden (Nederlands was het 'Nachttrein naar Lissabon'). Reden dat hij in het blad stond was dat hij autistische trekjes heeft en dat zijn personages psychologisch goed bezig zijn met het zoeken naar antwoorden op levensvragen.
Waarom ik er hier over begin is dat er 4 stukjes in de tekst stonden die mij bijzonder aanspraken en die ik met jullie wou delen.
1. (In antwoord op de vraag hoe het voelde om toch door te zetten).
'Het was immens bevrijdend, de gelukkigste ervaring die ik in mijn leven heb gehad. Eindelijk deed ik waar ik mijn hele leven stiekem op had gewacht. Ik was nog nooit zó dicht bij mezelf gekomen. Fictie schrijven is namelijk je verbeelding laten spreken, vrij associëren - en je verbeelding vertelt je wie je diep van binnen bent en wat er wezenlijk in je omgaat. Erachter komen wat je écht wilt is het allerbelangrijkste wat er is; het stelt je namelijk in staat dicht bij jezelf en daardoor in het moment te leven. Er bestaat niets gepassioneerders. De klanken van Schubert, de geur van de zee in de namiddag, het lage zonlicht in september, een erotische ervaring: allemaal dingen waarbij je kunt opgaan in het moment, maar niets ter wereld haalt het bij het schrijven van fictie. Ik kan het iedereen aanraden. Toen ik Nachttrein naar Lissabon schreef, woonden mijn vrouw en ik tijdelijk aan de Spaanse kust. We zaten in een prachtig huis met een schitterend terras dat een weids uitzicht bood over de Middellandse Zee. Ik ben een enorme liefhebber van de zee: het licht, de kleuren, geuren en geluiden die steeds verrassend anders zijn. Maar toen ik dat boek schreef, wilde ik de zee niet zien. Ik wilde alleen maar in mijn verbeelding blijven ronddwalen.'
(Ik heb precies hetzelfde met de zee, kan er urenlang naar kijken en naar het strand. Helaas zit ik nog in de levensfase waarin zo dicht bij jezelf zijn als Pascal zegt heel erg eng is, en zeker om toe te geven dat wat je op papier zet heel veel over jezelf zegt. Maar ik ben het er wel mee eens, behalve dat niet willen zien van de zee. Als ik echt aan het schrijven ben kan de hele wereld om me heen ontploffen en tergelijkertijd heb ik de beweging van de wereld nodig om door te kunnen gaan.)
2. (in antwoord op de vraag wat hij over zichzelf ontdekt heeft door het schrijven)
'Nou, bijvoorbeeld hoe belangrijk intimiteit voor mij is: dat twee mensen elkaar volledig in elkaars ziel laten kijken. Maar ik besef ook hoe moeilijk bereikbaar het is. Dat is een van de ergerlijke dingen van het leven: dat je bijna nooit helemaal echt kunt zijn. In feite zijn mensen een bron van vervreemding voor elkaar. Je doet al heel snel dingen voor anderen omdat ze die van je verwachten. Doe je dat niet, dan stel je ze vaak teleur.'
(Hier ben ik persoonlijk de laatste tijd mee bezig, ontdekken wie de echte 'ik' is en hoe ik daarmee kan zorgen dat ik mensen niet teleur stel, maar wel trouw aan mezelf blijf. De zoektocht blijft nogal tijd doorgaan.)
3. (In antwoord op de vraag waarom hij liever las dan dat hij buiten ging spelen met andere kinderen)
'Daar had ik een ontzettende hekel aan, want om geaccepteerd te worden, moest je doen wat de groep zei. Daar paste ik voor. Er bestaan allerlei regels voor het sociale verkeer: je moet beleefd zijn, bepaalde dingen wél zeggen en andere dingen juist weer níet... Ik verfoeide dat, en als volwassene nog steeds, trouwens. Mensen zijn niet eerlijk tegen elkaar. Ze noemen de dingen niet bij hun naam, praten in eufemismen en liegen er voortdurend op los. Ik trek me liever terug.'
(Ook dit stuk was behoorlijk aangrijpend voor mijn persoon, maar dan om een andere reden dan Pascal vertelt. Ik speelde vroeger juist ontzettend graag met andere kinderen, maar ik werd er nooit geaccepteerd omdat die regels voor het sociale verkeer niet wist en/of niet gebruikte (nog steeds geeft dat problemen). Ik was ook echt een meisje dat heel graag las, die personen wezen me nooit af, en ik had nooit het gevoel dat ik er niet bij mocht zijn. De personen in de boeken en verhalen waren tenminste ook duidelijk, ik kreeg mee wat er in hun omging en waarom ze dingen deden, buiten de verhalen was dat altijd de grootste reden voor onrust. Lichaamstaal lezen kan ik niet, of in ieder geval bijzonder slecht en hoewel mijn redenen voor actie voor mij altijd bijzonder logisch waren, was dat voor andere mensen niet zo en kon ik vaak ook niet echt snappen waarom iemand iets doet.)
4 en 5. (In antwoord op de vraag dat alles toch juist te beleven valt in de wereld om ons heen)
'Voor mij niet. De wereld van de fictie is veel intenser, omdat daarin alleen overblijft wat essentieel is. (4) Het echte leven is gevuld met onzin en afstotelijke oppervlakkigheden. Ik kan bijvoorbeeld absoluut geen kranten lezen of tv-kijken - dat is een en al oppervlakkige waarnemingen, clichés en barbaars taalgebruik. Mijn romans schrijf ik deels uit woede daarover. Mijn passie voor fictie ligt in de precisie, authenticiteit en diepte die ik in het normale leven mis. In een boek kom je tot de diepste kern. De inzichten die je als lezer opdoet, zorgen ervoor dat je veel vaker gelukkige, intense momenten beleeft dan in de gewone wereld. (5) Eerlijk gezegd kan ik iets pas écht helemaal beleven wanneer het in goed gekozen woorden wordt beschreven.'
(dit zegt voor mij dus ook echt precies, maar dan ook echt compleet, waarom ik van verhalen en boeken hou. Over stukje 5 heb ik me wel eens zorgen gemaakt dat ik alleen in verhalen emoties leek te kunnen hebben, of bepaalde dingen wel kon voelen die ik daarbuiten niet voelde...)